november 1992
|
EN TOEN WAS
NARVA ONBEREIKBAAR...
Persoonlijk ben ik het meest gecharmeerd van brieven die een historische
gebeurtenis illustreren. Vandaar dat ik de hier afgebeelde brief laat zien,
hoewel die op zichzelf niet zo spectaculair is.
De brief is op 15 februari 1944 vanuit Olmütz in Moravië (dat in het
Tsjechisch Olomouc heet) met de Deutsche Dienstpost verzonden naar Narva in
Estland. Dat is niets bijzonders: de Dienstpost vervoerde ook post van
particulieren, vooral tussen Duitsland en de bezette gebieden of tussen de
bezette gebieden onderling. De brief kon door oorlogsomstandigheden
niet worden bezorgd, vandaar het stempel ‘Zurück. Zur Zeit keine
Postverbindung’. Dat stempeltje is ook niet echt zeldzaam. Ik heb het vaker
gezien, zelfs een keer op een brief uit Bulgarije!
De vraag is natuurlijk: waarom was die postverbinding verbroken? Niet
omdat de Duitsers al uit Narva verdreven waren, want dat gebeurde pas op 26
juli 1944.
Maar in februari 1944 kwam wel een groot Sovjetoffensief vanuit Leningrad op
gang. Narva werd daarbij door vliegtuigbombardementen vrijwel met de grond
gelijk gemaakt. Van de historische stad, die ooit gelieerd was met het
Hanzeverbond, was niets meer over. Twee procent van de huizen stond nog
overeind.
Na de oorlog werd de stad herbouwd in de moderne Russische stijl, dus vrijwel
alleen karakterloze hoogbouw. Van de historische bouwwerken werden alleen het
raadhuis en de Hermannsburcht hersteld; de Spasso-Preobrazenski-kerk en het
Tsaar-Peterhuis zijn voorgoed verloren gegaan. De stad kreeg ook een andere
bevolking. Nog maar drie procent van de inwoners is Est; van de rest is het
overgrote deel Russisch.
Dat is in het kort wat deze brief voor mij interessant maakt. Hoewel hij nooit
in Estland is geweest, heeft hij een ereplaatsje in mijn
Estlandverzameling.
Nog één opmerking voor wie geïnteresseerd is in de frankering. De
Boheems-Moravische zegels hebben waarden in Tsjechoslowaakse hellers. 10
heller gold als 1 Pfennig. In totaal zit dus 12 Pfennig op de brief, en dat
was het normale brieftarief.
Sijtze Reurich
♦ ♦ ♦ ♦ ♦ ♦
|