mei 1992
Filatelie van Sovjet-Estland
Nu er een eind is gekomen aan de Sovjetrepubliek Estland, zal dit verzamelgebied langzamerhand wel uit zijn filatelistische verdomhoekje komen. Want ook Sovjet-Estland kan een aardige verzameling opleveren. Dat er momenteel weinig belangstelling voor is, heeft zijn voordelen. Het materiaal is goedkoop. En er is weinig onderzoek naar gedaan, dus er is volop ruimte om zelf iets te ontdekken. Een ruilpartner in Estland is wel een vereiste. In het westen is weinig vraag naar dit materiaal, dus ook weinig aanbod.
Allereerst zijn er de Sovjetzegels met Estische motieven (afbeeldingen 77 en 78): stadsgezichten, bekende persoonlijkheden uit Sovjet-Estland, evenementen als een postzegeltentoonstelling in Tallinn of Tartu.
 |
 |
|
■ Afbeelding 77. Zegel ter
gelegenheid van ‘25 jaar Sovjetrepubliek Estland’, 7 juli 1965. Afgebeeld is
het Openluchttheater in Tallinn |
■ Afbeelding 78. 100 jaar
zangfeesten in Estland; zegel van 14 juni 1969 |
De talloze enveloppen met ingedrukt zegel en een tekening van een bouwwerk of bekend persoon uit Estland (afbeeldingen 79 en 80) kunnen een aardige collectie opleveren. Die enveloppen werden overigens uitgegeven door de Sovjet-PTT, konden ook buiten Estland worden gebruikt, en werden niet in Estland gedrukt. Er zijn ook enveloppen uitgegeven door de Estische PTT, maar die hebben geen ingedrukt zegel en zijn dus ‘semi-officieel’.
■ Afbeelding 79. De plaats Kuressaare op het eiland Saaremaa werd in 1952 omgedoopt in Kingissepa (of Kingissepp) als eerbetoon aan de vooroorlogse communistische leider Viktor Kingissepp (afbeelding 26). Sinds januari 1989 heet de plaats weer Kuressaare. Envelop met het ‘molencafé’ in Kingissepa, verzonden van Kingissepa naar Tartu, 7 december 1981
■ Afbeelding 80. Envelop ter gelegenheid van het Paul Keres Herdenkingstoernooi in Tallinn, 1977. Keres (1916-1975) was een Estische (later Sovjet-)schaakgrootmeester. De envelop is op 20 december 1978 verzonden van Saku naar Baldone in Letland.
|
Voor de posthistoricus bieden de tweetalige stempels die in Estland zijn
gebruikt, de meeste perspectieven. Er is nog heel weinig onderzoek naar
verricht. Tot slot nog een enkel woord over de ‘Lagerpost’, die men wel eens aantreft in partijen Estische zegels. Op het eind van de oorlog vluchtten zo'n 60.000 Esten naar het buitenland, vooral naar Duitsland en Zweden. In Duitsland werden ze aanvankelijk opgevangen in vluchtelingenkampen. Sommige daarvan, zoals Hanau en Geislingen (afbeelding 81), werden vooral door Baltische vluchtelingen bevolkt. Onder hen bevonden zich uiteraard ook filatelisten, en die zijn verantwoordelijk voor de uitgifte van deze zegels, die vooral dienden om fondsen te werven. Volgens sommige bronnen konden de zegels ook gebruikt worden voor de frankering van brieven, vooral binnen het kamp, maar ik moet de eerste echt gelopen brief nog tegenkomen. Dat zegt uiteraard niet alles, maar dat de Michel Deutschland Spezial Katalog ze niet opneemt, zegt wel wat. Wie er belangstelling voor heeft, kan bij Eichenthal (zie ‘Literatuur’) een overzichtje aantreffen. |
 ■ Afbeelding 81. Zegel uitgegeven door bewoners van het opvangkamp Geislingen, waar voornamelijk Estische vluchtelingen zaten, 4 november 1947 |
 |
 |
 |
 |